<!– /* Font Definitions */ @font-face {font-family:”Angsana New”; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:roman; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:-2130706429 0 0 0 65537 0;} @font-face {font-family:Tahoma; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:swiss; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:-520078593 -1073717157 41 0 66047 0;} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-parent:”"; margin:0cm; margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:12.0pt; mso-bidi-font-size:14.0pt; font-family:”Times New Roman”; mso-fareast-font-family:”Times New Roman”; mso-bidi-font-family:”Angsana New”;} @page Section1 {size:595.3pt 841.9pt; margin:72.0pt 90.0pt 72.0pt 90.0pt; mso-header-margin:35.4pt; mso-footer-margin:35.4pt; mso-paper-source:0;} div.Section1 {page:Section1;} –>
/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:”Table Normal”;
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-parent:”";
mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;
mso-para-margin:0cm;
mso-para-margin-bottom:.0001pt;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:10.0pt;
font-family:”Times New Roman”;
mso-bidi-font-family:”Times New Roman”;
mso-ansi-language:#0400;
mso-fareast-language:#0400;
mso-bidi-language:#0400;}
เริ่มต้นจากคำถามที่เรียบง่าย แต่ตอบได้ยากที่สุด จากหนุ่มนิวกินีคนหนึ่งที่ว่า “ทำไม นะ พวกคนขาวอย่างคุณจึงพัฒนาสินค้าได้มากมายหลายอย่าง แล้วส่งมานิวกีนีได้ ในขณะที่พวกเราคนผิวดำมีสินค้าของตัวเองไม่กี่อย่างเท่านั้นเอง” จา เร็ด ไดมอนด์ ด็อกเตอร์นักชีววิทยาวิวัฒนาการและนักสรีรศาสตร์โมเลกุล จึงทำการค้นคว้า วิจัย และลงพื้นที่เป็นเวลายาวนาน ในที่สุดเขาก็ได้คำตอบที่น่าอัศจรรย์ใจ อยู่ในหนังสือเล่มนี้แล้ว ปืน เชื้อโรค และเหล็กกล้า กับชะตากรรมของสังคมมนุษย์ (New York: W. W. Norton, 1997. 480 pp. $27.50) รางวัลพูลิตเซอร์ ประจำปี 1998 คงจะพอการันตีความหนักแน่น เปี่ยมล้นไปด้วยคุณภาพของหนังสือเล่มนี้ได้ ไดมอนด์ สรุปหนังสือของเขาด้วยประโยคที่ว่า “ประวัติ ศาสตร์ของผู้คนกลุ่มต่าง ๆ ดำเนินไปในแนวทางที่ต่างกัน อันมีสาเหตุมาจากความแตกต่างทางสภาพแวดล้อมของผู้คนแต่ละกลุ่มนั้นเอง โดยไม่ได้เป็นความแตกต่างทางชีววิทยาของผู้คนกลุ่มต่าง ๆ แต่อย่างใด” หนังสือ เล่มนี้เป็นหนังสือเล่มแรกที่ได้ทำลายความน่าเชื่อถือของทฤษฎีทาง ประวัติศาสตร์ที่มีนัยเชิงเหยียดผิว ซึ่งได้รับการยอมรับจากคนส่วนใหญ่ในโลกนี้ลงได้อย่างสิ้นเชิง การ ที่จะตอบคำถามว่าทำไมประเทศยากจนจึงยากจน ส่วนประเทศร่ำรวยจึงกลับร่ำรวยนั้น ไม่ใช่เพียงแค่เพราะว่าประชากรในประเทศยากจน “โง่” และ “ขี้เกียจ” กว่าประชากรในประเทศร่ำรวย แต่คำตอบอยู่ที่ปัจจัยต่าง ๆ ซึ่งมี “ความแตกต่างของสภาพภูมิศาสตร์” เป็นคำสำคัญ ดังนี้ การผลิตอาหาร ซึ่งกำหนดขนาดของประชากรและความซับซ้อนของสังคม ในทวีปยูเรเชียมีประชากรและความซับซ้อนของสังคมมากกว่าทวีปอื่น ๆ ของโลก เนื่องจากสาเหตุสำคัญที่ว่า ยูเรเชียมีพันธุ์สัตว์ป่าที่มนุษย์สามารถนำมาเพาะเลี้ยง ขยายพันธุ์ และทำให้เชื่อง มากกว่าที่อื่น ๆ ซึ่งสัตว์เหล่านี้นี่เอง ที่เป็นแหล่งอาหารโปรตีนที่สำคัญ มนุษย์ในยูเรเชียยังสามารถใช้ประโยชน์จากขนสัตว์ หนังสัตว์ นอกจากนั้นยังนำมาขนส่งคนและสินค้า เป็นยุทธปัจจัยในการทำสงคราม (ม้า และช้าง) และเป็นเครื่องมือที่ช่วยเพิ่มพูนผลผลิตทางการเกษตร(ไถนา พรวนดิน) ที่เป็นอาหารหลักได้เป็นอย่างดี อีกทั้งยูเรเชียยังมีพันธุ์พืชป่าที่สามารถนำมาเพาะพันธุ์ ปลูกเป็นพืชเกษตรได้มากกว่าทวีปอื่น ๆ ทำให้สังคมเปลี่ยนจากการหาของป่า-ล่าสัตว์ มาเป็นสังคมเกษตรกรรมได้ดีกว่า ส่วนในพื้นที่อื่น ๆ นั้น แม้ในอดีตจะมีสัตว์ป่ามากมายหลายชนิด แต่ก็ถูกล่าจะสูญพันธุ์ไปอย่างรวดเร็ว ขาดแคลนพืชและสัตว์ป่าที่จะสามารถนำมาเพาะเลี้ยงได้ ระบบนิเวศและสภาพภูมิศาสตร์เป็นอุปสรรคต่อการนำพืชและสัตว์เลี้ยงจากภูมิภาค อื่น ๆ เข้ามา และไม่มีเทคโนโลยีการผลิตอาหารที่ก้าวหน้าเหมือนของยูเรเชีย การปลูกก็ยังใช้แรงงานคนอยู่ จึงทำได้น้อยกว่า ความแตกต่างในด้านเชื้อโรค ซึ่งเป็นสาเหตุการตายของชาวท้องถิ่นในการล่าอาณานิคม ยิ่งกว่าอาวุธร้ายใด ๆ เชื้อโรคมักเกิดได้ง่าย ในชุมชนที่มีประชากรอาศัยกันอย่างหนาแน่น อย่างในยูเรเชีย ซึ่งแน่นอนว่าชาวยูเรเชียส่วนใหญ่ก็ได้วิวัฒนาการต่อสู้กับเชื้อโรคเหล่านี้ มานานจนสามารถพัฒนาระบบภูมิคุ้มกันทางพันธุกรรมได้แล้ว เมื่อชาวยูเรเชียเดินทางไปสำรวจทวีปอื่น ๆ ก็มักจะเป็นพาหะนำเชื้อโรคต่าง ๆ เหล่านี้ไปสู่ชนพื้นเมืองที่มีไม่ภูมิคุ้มกันอย่างไม่ได้ตั้งใจ จึงไม่แปลกที่นักล่าอาณานิคม จะสามารถเอาชนะชนพื้นเมืองได้อย่างง่ายดาย หรือแทบจะเรียกฆ่าล้างเผ่าพันธุ์เลยก็ว่าได้ ชนชาวพื้นเมืองจึงล้มตายกันเกือบหมด ไม่สามารถต่อสู้ต้านทางกับนักล่าอาณานิคมได้ ความแตกต่างทางเทคโนโลยีในทุก ๆ ด้านก็ เป็นปัจจัยสำคัญอีกอันหนึ่ง ซึ่งปัจจัยนี้เกิดเนื่องจากในสังคมยูเรเชีย มีประชากรอยู่อย่างหนาแน่น มีการจำแนกบทบาทหน้าที่ของคนในสังคมอย่างชัดเจน มีการปกครองแบบรวมศูนย์ มีการติดต่อสัมพันธ์และต่อสู้กันระหว่างสังคมผู้ผลิตอาหารหลาย ๆ แห่ง จึงมีการพัฒนาและแลกเปลี่ยนเทคโนโลยีกันอยู่เสมอ นอกจากนั้นในทวีปยูเรเชีย ซึ่งมีรัฐต่าง ๆ มากมาย ย่อมมีความหลากหลายทางวัฒนธรรม ซึ่งนำไปสู่การยอมรับนวัตกรรมใหม่ ๆ ที่เกิดขึ้น เป็นสังคมที่มีความยืดหยุ่นในการใช้และพัฒนาเทคโนโลยีมากกว่าที่อื่น ๆ และเป็นเช่นนี้ก่อนที่อื่นเป็นเวลานาน ทำให้มีเทคโนโลยีต่าง ๆ เกิดขึ้นมากมาย ไม่ว่าจะเป็นด้านโลหะ ที่นำไปทำเครื่องมือเครื่องใช้ต่าง ๆ อำนวยความสะดวกให้กับมนุษย์ทั้งในการผลิตและบริโภค นำไปใช้ผลิตอาวุธที่มีแสนยานุภาพมากกว่าอาวุธของชนชาวทวีปอื่น ๆ ทั่วไป นอกจากนั้นยังมีเทคโนโลยีในการขนส่งทางทะเลที่ดีกว่าทวีปอื่น ๆ มากมาย สามารถพัฒนาเรือเดินทะเลขนาดใหญ่และอุปกรณ์การเดินเรือหลายชนิด ซึ่งล้วนแต่ทำให้สามารถเอาชนะชนพื้นเมืองอื่น ๆ ได้ทั้งสิ้น ความ แตกต่างทางด้านลักษณะโครงสร้างทางการเมืองการปกครองก็สำคัญเช่นกัน สังคมยูเรเชียอยู่ภายใต้การปกครองของรัฐที่มีการจัดตั้งเป็นอย่างดี ทำให้สามารถจัดสรรทรัพยากรได้ดีมีประสิทธิภาพมากขึ้น รวมทั้งมีการแบ่งงานกันทำในสังคมด้วย พวกที่ทำหน้าที่ผลิตอาหาร ก็บริโภคอาหารที่ตนผลิตได้และส่งผลผลิตส่วนเกินให้แก่ประชากรอาชีพอื่น ๆ ไม่ว่าจะเป็นนักภาษาศาสตร์ ที่ทำการคิดค้น ภาษาเขียน ทหารที่ทำหน้าที่ปกป้องและขยายอาณาเขตของรัฐ นักประดิษฐ์ ที่ค้นคิดนวัตกรรมและเทคโนโลยีต่าง ๆ และผู้ปกครองที่ทำหน้าที่ดูแล จัดการสิ่งต่าง ๆ ในรัฐ เป็นต้น ผล ผลิตจากการปกครองในลักษณะนี้ทำให้เกิดเทคโนโลยีที่มาเพิ่มประสิทธิภาพในการ ผลิตอย่างมากมาย มีการสะสมทุน มีการเผยแพร่ความรู้ต่าง ๆ ผ่านภาษา พัฒนาความรู้ให้กับคนในชุมชนได้เป็นอย่างดี ในขณะที่สังคมในทวีปอื่น ๆ ยังอยู่กันแบบหาของป่า-ล่าสัตว์กันอยู่ หรืออย่างมากก็มีเพียงแค่เทคโนโลยีระดับเบื้องต้นเท่านั้น อีก ปัจจัยหนึ่งที่ไม่พูดถึงไม่ได้ก็คือ ลักษณะการวางตัวของทวีป ซึ่งในยูเรเชียจะเป็นแนวตะวันออก-ตะวันตก ซึ่งส่วนใหญ่จะมีลักษณะภูมิประเทศและภูมิอากาศใกล้เคียงกัน และไม่มีอุปสรรคทางธรรมชาติ เช่น ทะเลทรายหรือภูเขาสูงมาขวางกั้นมากนัก ส่วนในทวีปอื่น ๆ เช่น ทวีปอเมริกาและทวีปแอฟริกา จะวางตัวในแนวเหนือ-ใต้ ซึ่งในแต่ละภูมิภาคจะมีความแตกต่างกันมาก ซ้ำยังมีอุปสรรคทางธรรมชาติมากมาย ทำให้การนำพืชเกษตรที่ขึ้นได้ดีในภูมิภาคหนึ่ง ไปปลูกในอีกภูมิภาคหนึ่งเป็นเรื่องที่ประสบความสำเร็จได้ยากมาก เช่นเดียวกับการกระจายตัวของความรู้และเทคโนโลยีต่าง ๆ ก็เป็นได้ยากเหมือนกัน เมื่อเป็นเช่นนี้แล้ว เราคงจะพอมองเห็นภาพคร่าว ๆ ของสถานการณ์การต่อสู้ระหว่างชาวยูเรเชียกับชนพื้นเมืองในทวีปต่าง ๆ ได้ว่า บทสรุปออกมาเป็นเช่นนี้ได้อย่างไร เหตุใดประเทศมากมายในทวีปอเมริกา แอฟริกา และออสเตรเลีย จึงตกเป็นเมืองขึ้นของชาวตะวันตก จนทำให้เกิดความแตกต่างในด้านต่าง ๆ มาถึงปัจจุบันนี้ เหล่า นี้ก็อาจเพียงเพื่อจะตอบคำถามง่าย ๆ ว่าทำไมประเทศที่จนจึงจนและแตกต่างอย่างสิ้นเชิงกับประเทศที่รวย ด้วยสมมติฐานที่แตกต่างและแปลกใหม่ออกไป ว่าเป็นเพราะความเหลื่อมล้ำของสภาพภูมิศาสตร์ และชีวภูมิศาสตร์ของแต่ละฝ่ายนั่นเอง นอก จากนั้นยังมีรายละเอียดเกร็ดเล็กเกร็ดน้อยจากเรื่องราวและคำถามที่น่าสนใจ อีกมากมาย ไม่ว่าจะเป็น แอฟริกากลายเป็นแผ่นดินของคนผิวดำได้อย่างไร ทำไมจีนจึงสูญเสียความเป็นผู้นำด้านเทคโนโลยีให้แก่ยุโรปซึ่งครั้งหนึ่งเคย เป็นทวีปที่ล้าหลังอย่างยิ่ง หรือ ทำไมเกาะนิวกินีจึงตกเป็นประเทศอาณานิคม ทั้ง ๆ ที่ศักยภาพทางสมองชองชาวนิวกินีน่าจะเหนือกว่าตะวันตกเมื่อมองในแง่พันธุ กรรม เนื่องจากรอดพ้นจากสาเหตุความบกพร่องของพัฒนาการทางสมองได้ดีกว่าชาวตะวันตก เป็นต้น เชื่อว่าหลายท่านคงเคยตั้งคำถามในทำนองเดียวกันนี้เช่นกัน แต่ไม่สามารถหาคำตอบให้กับตัวเองได้ แต่ ปืน เชื้อโรค และเหล็กกล้า กับชะตากรรมของสังคมมนุษย์ จะพาทุกท่านไปพบกับคำตอบเหล่านั้นการ เขียนที่เต็มไปด้วยรายละเอียดลึกซึ้งและผสมผสานความกลมกลืนระหว่างวรรณศิลป์ ความเชี่ยวชาญทางเทคโนโลยี ประวัติศาสตร์ วิสัยทัศน์ที่ก้าวหน้าสร้างสรรค์และความรู้ข้อเท็จจริงต่าง ๆ ได้ อย่างลงตัว พร้อมด้วยตรรกะที่เฉียบคมและเอาจริงเอาจังของไดมอนด์ มากไปกว่านั้นยังมีการนำประสบการณ์จากห้องทดลองและจากภาคสนามมาใช้ มีการนำเอาปัจจัยเชิงสถาบันและการเมืองมาพิจารณาด้วย ถือเป็นการนำพวกเราไปสู่ประวัติศาสตร์หน้าใหม่ที่ยังไม่เคยมีใครเขียนมาก่อน และถือได้ว่าเป็นประวัติศาสตร์หน้าใหม่ที่ควรค่าแก่การศึกษาอย่างยิ่ง
